Ik was niet zwak, ik was veel te lang sterk geweest

Over burn-out, thuiskomen bij jezelf en ontdekken dat het ook anders mag

“Je moet gewoon even een weekendje rust nemen.”

Misschien heb jij dat ook weleens gehoord. Of misschien zeg je het zelfs tegen jezelf.

Maar een burn-out los je niet op met een weekendje uitslapen.

Ik weet dat, omdat ik zelf drie keer ben omgevallen.

Bij mijn eerste burn-out waren mijn kinderen nog klein. Ik werkte hard, niet omdat ik zo graag carrière wilde maken, maar omdat ik koste wat kost wilde voorkomen dat we in de bijstand terecht zouden komen.

Ik voelde me verantwoordelijk voor mijn kinderen en dacht dat ik alles alleen moest dragen.

Bij mijn derde burn-out waren mijn kinderen al volwassen. Sterker nog, mijn zoon van zestien zag het al aankomen. Hij zag wat ik zelf nog niet wilde zien.

Ik sliep steeds slechter. Ik had nergens meer plezier in. Mijn hoofd stond altijd aan en ik kon mijn rust niet meer vinden. De kleinste huishoudelijke klusjes waren al te veel. Ik kon alleen nog maar huilen en op de bank zitten.

Van buiten leek er misschien niet zoveel aan de hand. Van binnen was mijn batterij volledig leeg.

Waarom ik bleef doorgaan

Ik was alleen verantwoordelijk voor mijn gezin. Ik wilde mijn kinderen geven wat ze nodig hadden. Ik wilde niet falen.

In mijn hoofd was ik niet alleen moeder, maar ook vader. Hulp vragen voelde niet als een optie. Ik dacht dat ik alles zelf moest dragen.

En misschien herken jij dat ook.

Je zorgt voor anderen.

Je bent verantwoordelijk.

Je zet door.

Je bent sterk.

Totdat je lichaam op een dag zegt: nu is het genoeg.

Te sterk geweest

Veel vrouwen met een burn-out denken dat ze zwak zijn.

Maar wat als het precies andersom is?

Wat als je niet bent omgevallen omdat je zwak bent, maar omdat je veel te lang sterk bent geweest?

Jarenlang doorgaan. Jezelf op de laatste plaats zetten. Altijd denken in termen van: ik moet dit, ik moet dat, anderen verwachten dit van mij.

Een burn-out ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag. Het is vaak het gevolg van jarenlang sterk zijn en jezelf ergens onderweg kwijtraken.

Een klein beetje geluk

Achteraf heb ik ontzettend veel geluk gehad. Ik ontmoette een maatschappelijk werkster die mijn situatie echt begreep. Zij was zelf, met twee kleine kinderen, ooit in de bijstand terechtgekomen.

Zij leerde mij iets heel belangrijks: soms is minder werken niet opgeven, maar juist goed zorgen voor jezelf en je gezin.

Door minder te gaan werken, kreeg ik recht op een toeslag voor kinderopvang en ontstond er weer wat ruimte.

Soms zit geluk inderdaad in een klein hoekje. Soms is er één persoon die je ziet, je begrijpt en je helpt om een andere weg te ontdekken.

Mijn grootste les

Tijdens mijn ziekteverlof begon ik aan een opleiding tot shiatsu-therapeut. We oefenden op elkaar en langzaam kreeg ik weer gevoel in mijn lichaam.

En toen ontdekte ik iets bijzonders.

Ik voelde pas hoe diep mijn vermoeidheid werkelijk zat.

Ik ontdekte dat ik voortdurend op spanning stond. Zelfs tijdens het autorijden spande ik steeds één kant van mijn lichaam aan, zonder dat ik me daar ooit bewust van was geweest.

Ik merkte ook dat ik nauwelijks beslissingen voor mezelf nam. Mijn leven draaide vooral om wat er van mij verwacht werd.

Langzaam begon ik weer te voelen.

Wat mijn lichaam me vertelde.

Wat mijn omgeving met mij deed.

Waar ik energie van kreeg en wat me juist leeg trok.

Misschien was dat wel het grootste cadeau van mijn burn-outs.

Thuiskomen bij mezelf.

Want uiteindelijk ben jij de enige die echt voelt wat er in jou huist.

Mijn grootste cadeau

De eerste twee keer ging ik te snel weer aan het werk. Alles bleef kwetsbaar en de tussenpozen tussen de burn-outs werden steeds korter.

Bij de derde keer kon ik echt niet meer.

Uiteindelijk leidde dat zelfs tot mijn ontslag.

En hoe vreemd het misschien ook klinkt: mijn ontslag was het grootste cadeau dat ik had kunnen krijgen.

Voor het eerst kreeg ik de ruimte om om me heen te kijken en me af te vragen:

Wat is eigenlijk goed voor mij?

Tijdens een opleiding zagen medestudenten iets in mij wat ik zelf nog niet zag. Ze zagen iemand die authentiek was, iemand die iets uitstraalde en iemand die werk nodig had waarin ruimte was om op haar eigen tempo te bewegen.

Die ruimte heb ik uiteindelijk gevonden.

Ik leef nu veel meer vanuit mijn gevoel. De ene dag heb ik meer energie dan de andere dag. Niet alles hoeft op dezelfde dag af.

Ik heb geleerd mijn eigen agenda te bewaken. Ik heb geleerd dat rust geen luiheid is. Ik heb geleerd dat stoppen soms nodig is om weer verder te kunnen.

En misschien wel het belangrijkste: ik heb geleerd dat je niet hier bent om alleen maar te overleven, maar ook om te leven.

Voor jou, als je nu thuis op de bank zit

Misschien voel jij je schuldig omdat je bent uitgevallen.

Misschien ben je bang dat je anderen teleurstelt.

Misschien wil je zo snel mogelijk weer de oude worden.

Maar weet je?

Wanneer jij er morgen niet meer bent, heeft jouw werkgever volgende maand een nieuwe werknemer.

Voel je dus niet onmisbaar, ook al wordt je dat soms wel verteld.

Jij bent niet vervangen voor de mensen die van je houden.

Jij bent belangrijk.

Neem de tijd om te herstellen.

Jouw batterij is leeg en geen enkele batterij laadt op door steeds maar door te gaan.

Pak een kop koffie of thee. Ga eens zitten. Kijk naar je kinderen, je partner of gewoon naar buiten. Geef jezelf de ruimte om weer te voelen.

Soms heb je in je leven iemand nodig die je helpt om anders te kijken.

Jaren geleden was er zo iemand voor mij.

En misschien mag ik nu voor andere vrouwen die persoon zijn.

Niet om hun leven voor hen te veranderen, maar om samen te ontdekken dat er ook een andere weg is.

Een weg waarop je niet alleen overleeft, maar ook weer leert leven.

Ik ben niet dankbaar voor de burn-outs zelf, maar wel voor wat ze me uiteindelijk hebben geleerd.

Mijn burn-outs hebben me niet gebroken.

Ze hebben me teruggebracht naar mezelf.

En als ik nu terugkijk op die lange weg, dan besef ik dat ik daar best trots op mag zijn.

Ik was niet zwak.

Ik was veel te lang sterk geweest.

En misschien herken jij dat ook.

Misschien probeert jouw lichaam je niet tegen te werken, maar je juist de weg terug te wijzen naar jezelf.

Je bent niet hier om alleen maar te overleven, maar ook om te leven.