Wu wei (wat je uitspreekt als ‘woe wee’) is een taoïstisch concept en laat zich niet letterlijk vertalen maar wat zoveel betekent als ‘niet handelen of niet doen’. Wei Wu Wei is dan het ‘doen zonder te doen’. Het is een filosofie die stelt dat de beste manier om met een situatie om te gaan, is even helemaal niets te doen. Geen oplossing forceren maar er gewoon te laten zijn, moeiteloos en vanzelf.

Voor ons westerlingen voelt dat natuurlijk wel heel vreemd. We leven in een samenleving die ons voortdurend aanspoort om juist het tegenovergestelde te doen, veel doen en vol zijn met gevoelens en gedachtes. Niets doen is verspilling van tijd.

Filosoof Lao Tzu schreef 25 eeuwen geleden de Tao Te Ching. Lao Tzu redeneerde dat de beste manier om te leven was om mee te gaan met de stroom van de natuur en de kosmos.

Wu Wei lijkt tegenstrijdig en toch zien we het dagelijks: de natuur ‘doet niets’ maar toch wordt alles gedaan: bloemen en bomen groeien, het wordt vanzelf dag en daaropvolgend weer nacht, het wordt warm en het koelt weer af, de seizoenen volgen elkaar op zonder dat er bijgestuurd wordt. De natuur lijkt er niet hard voor te hoeven werken. Dat is wat Wu Wei is: de weg van de natuur volgen, alles te bereiken zonder iets te moeten forceren.

Effectief zijn

Wu Wei is niet achterover hangen en luieren en verwachten dat alles naar je toekomt en vanzelf gaat. Het is de kunst om iets te doen als het nodig is en het niet teveel moet afdwingen of te forceren. Alles van een leien dakje laten gaan waarbij je de situatie, anderen of jezelf geen geweld aandoet. Dus: weten wanneer wel of niet te handelen. Zie het als een stromend beekje waarbij het water afloopt naar een dieper gelegen plaats. Ook al komt het stromend water een takje tegen, het water gaat er met gemak omheen: effectief en efficiënt!

Wu wei wordt dan ook vaak geassocieerd met water en de wijze waarop water zich gedraagt. Niets is zachter dan water, toch kan het in de loop der tijd rotsen uitslijten, erosie veroorzaken. Water kan alle vormen aannemen, voelt zich ‘niet te goed’ om omlaag te stromen en kan afhankelijk van de omstandigheden vloeibaar (water), gas (stoom) of vast (ijs) zijn. Maar water is echt niet altijd vredelievend, denk maar aan de beelden van de tzunami in Thailand!

Hoe fijn zou het zijn wanneer je in de periode van COVID kunt accepteren dat je niet bij je oude ouders op bezoek mag, niet met het gehele gezin boodschappen doen, niet je 50e verjaardag groots mag vieren, niet naar festivals en die langgekoesterde heerlijke vakantie nog niet kunt gaan boeken?

Chinese filosofen zeggen dat je dingen beter los kunt laten in plaats van proberen alles onder controle te houden. Zij noemen dit Wu Wei, ‘handelen zonder te handelen of zonder te forceren’.

In de periode van lockdown misschien wel het meest lastige moment omdat je zoveel wilt maar niet kunt. Maar zeker weten: Wu wei is te leren en brengt je in een evenwichtige situatie en zodoende, zacht en onmerkbaar, in harmonie met jezelf, anderen en je omgeving.

 

Heb je geduld te wachten tot de modder zakt,

het water helder wordt?

Kun je in stilte verwijlen tot de juiste handeling

vanuit zichzelf ontstaat?

Lao Tzu